ika-30 ng Enero Taong 2015

The best (man) is like water.(Tao Te Ching, 8:1)

                 Ang tao ay parang isang tubig walang tiyak na hugis, at ang Tao ay isang sisidlan tulad ng isang mangkok, na siyang sininidlan ng tubig. Kung ang tubig ay walng tiyak na hugis at kapag ito'y naipasok sa mangkok, ang tubig ngayon ay gumagalaw at umaayon sa hugis ng sisidlan at unti-unting tatahan sa loob ng mangkok. Gayun din sa tao, kung wala ang Tao, ay waring magiging walang say-say din ang tao na siyang naka depende sa Tao upang siya ay hubigi, ngunit nangagailangan din na ang tao ay kumilos upang mahubog at pumasok sa sisidlang upang maging isa sa Tao.

ika-29 ng Enero taong 2015

Tao is the storehouse of all things.

It is the good man’s treasure and the bad man’s refuge. (Tao Te Ching, 62:1-2)

                   Ang Tao ay isang bodega ng lahat ng bagay, ito'y naging isang kayamanan ng butihing tao at nagiging kanlungan ng taong nagdurusa sa isang karamdaman. Ano nga ba ang isang bagay na isang kayaman sa taong mabuti at isang kanlungan sa taong nagdurusa? Hindi kaya'y puso, kung ang puso'y isang bagay na tinuturing ng isang mabuting tao bilang kayamanan at ito rin ang tinuturing bilang isang kanlungan ng taong nagdurusa. Dahil ang puso ay nagtataglay ng kabutihan dahil ang tao'y mabuti, kahit gaano pa siya kasama, mayroon paring kabutihan na nananatili sa puso nino man.   

Ika-26 ng Enero taong 2015

The Tao is empty
When utilized, it is not filled up
So deep! It seems to be the source of all things (Tao Te Ching 4:1-3)

Sanggunian:

www.Taoism.net and Tao Te Ching: Annotated & Explained, published by SkyLight Paths in 2006.

Ang katotohanan ng Tao

            Sa pahayag na nasa Tao-Te Ching blg. 4:1-3 ay nagpapahayag ng isang kaisipan patungkol sa katotohang ng Tao, sa isang pagkakatulad, ang Tao ay mukhang isang tasa na walang laman, kapag nagamit ay hindi napupuno at sa lalim nito’y waring pinagmulan ng lahat ng bagay. Sa’king pagninilay-nilay, kapag ang tasa’y walang lamang inumin, nalalagyan ba ng inumin? Kapag ang inumin ay ininum, napupunan ba? Sa lalim ba ng tasa’y, sapat na ba ang naidaragdag? Sa una kong katangunan, ay tumutukoy sa kung nabibigyang pansin ba ang kawalan ng Tao sa isang tao, ang pangalawa kong tanong ay tumutukoy sa kung paano nakukuha ang nawalang inumin o ang sarili, at ang ikatlong tanong ay tumutukoy sa pagpupuna sa nawalang inumin. 

ika-21 ng Enero taong 2015

Ipinanganak ang isang nilalang na mahina’t malambot.

Sa paglisan, siya’y matigas at magaspang.

Ang damo’t luntiang halaman ay malambot at madaling mabali.

Pagkaraang maghingalo, ito ay lanta at tuyot.

Sa gayon ang matigas at di mababaluktot ay alagad ng kamatayan.

Ang mahina at malambot ay tagapagtaguyod ng buhay.

Dahil dito, bagamat ang hukbo ay malakas at ayaw bumigay, mawawasak ito.

Bagamat matipuno ang punong-kahoy at hindi yumuyuko, madaling mabakli ang mga sanga nito.

Ang matigas at matipuno ay mabubuwal;

Ang malambot at mahina ay makahihigit at mangingibabaw. (Tao Te Ching,76)

- 

                 Ayon sa prinsipyong nakapahayag sa Tao Te Ching (76) na inilalarawan ang dalawang bagay na magkasalungat kung papaano naapektohan ang tao, halimbawa nalamang sa magkasalungat na tigas at lambot na siyang ginamit upang ilarawn kung papaano naipapaliwanag ng magkasalungat ang tao.

"Ipinanganak ang isang nilalang na mahina’t malambot.

Sa paglisan, siya’y matigas at magaspang.

Ang damo’t luntiang halaman ay malambot at madaling mabali.

Pagkaraang maghingalo, ito ay lanta at tuyot."

                   Ang uanang linya ng mga salita ay naglalarawan sa simula ng buahay  tao, sinasabi na kapag ang tao'y isinilang sa mundo siya'y mahina't malambot, ibig sabihin sa simula't sapul ang tao'y nagsimula sa isang mahinang nilalang at walang kamuwang-muawang sa mundo. Sa ikalawang linya ng mga salita naman ay tumutukoy sa kamatayan ng tao, kung mapapansin ang tao patay ay nagiging matigas ang pangangatawan at magiging magaspang ang balat. Ang tao rin ay inahalitulad rin sa halaman, kung sa simula ay  isang marupok at mahina at sa pagtakbo ng panahon unti-unti itong lumalaki at manghihina, tatanda at dahan-dahang papanaw.

"Dahil dito, bagamat ang hukbo ay malakas at ayaw bumigay, mawawasak ito.

Bagamat matipuno ang punong-kahoy at hindi yumuyuko, madaling mabakli ang mga sanga nito.

Ang matigas at matipuno ay mabubuwal;

Ang malambot at mahina ay makahihigit at mangingibabaw."

                         Sa huling bahagi ng pahayag, ay waring may nais pang ibigipahiwatig ang prinsipyo, kung ako'y hahayaan o bibigyang laya na bigyang kahulugan ang huling bahagi ng pahayag; na ang pagiging malakas at matatag ay madalinfg masisira sapagkat hindi ito umaayon sa bugso ng panahon, at ang mahina ay mangingibabaw sapagkat naaayunan niya ang bugso ng panahon. Halimbawa, sa kuwento ng isang malaking puno na may matatayog na mga sanga at ang kawayan, laging inaapi ng matibay na kahoy ang kawayan dahil siya'y patpatin at parang nahihiga sa tuwing nadadaanan ng hangin. Dumating sa panahon na dumaan ang malakas na hangin sapagkat mayroong bagyo na dadaan, sa lakas nito ay unti-unting natanggal sa pinagturukan ang matibay na punaong kahaoy at kalaunang nabali ang mga sanga nito at natumba, samantala ang kawayan naman ay laging nababaling ang katawan kung saan ang direksyon ng hangin, nang matapos ang malakas na bagyo ang natira na punong kahoy ay ang kawayan. kung Kung gayon, mas nakakahihigit pa pala ang mahina kay sa malakas.




-ang Tao Te Ching na isianalin sa wikang Filipino (Sanggunian):
E. San Juan, Jr.(April 27 2010). TAO TE CHING / DAO DE JING translated into                                                       FILIPINO. Retrieved from https://philcsc.wordpress.com/2010/04/27/tao-te-ching-                                          dao-de-jing-translated-into-filipino-by-e-san-juan-jr/

*Ang mga komentaryo ay ayon sa pansariling opinyon at interpritasyon kung mayroon mang kapareho ng akda, walang intensyong angkinin ang nasabing akda*

Ika-20 ng taong 2015 sa buwang ng Enero

Heaven’s Way is indeed like the bending of a bow.

When (the string) is high, bring it down.

When it is low, raise it up.

When it is excessive, reduce it.

When it is insufficient, supplement it.

The Way of Heaven reduces whatever is excessive and supplements whatever is insufficient.

The way of man is different.

It reduces the insufficient to offer to the excessive. (Tao Te Ching, 77)

            Sinasabi na ang pamamaraan ng kalangitan ay taliwas sa pamamaraan ng tao, sapagkat walang alam ang tao sa kanyang ginagawa, ibig-sabihin lamang ay maaring alam niya ang bagay ngunit hindi niya alam ang katotohahan nito at kadalasan pa’y nabubulag sa porma o hitsura ng isang bagay. Samantalang ang kalangitan naman ay isang dakila, na siyang nakaka-alam kung ano ang katotohanan sa bagay-bagay. Ang pahayag ay nagsasaad ng prinsipyong naghahalintulad sa isang palaso. Ang palaso ay nabibigyang buhay sa kung paano nakikita ang taliwas na pamamaraan ng kalangita at tao, halimbawa sa pamamaraan ng tao na makikita sa gobyerno, kapag nagpapagawa ang isang lungsod ng sementadong daanan na mayroong 10 kilomentro at ang nailaan na salapi para sa pagpapagawa ng daanan ay sapat lamang sa 10 kilometro ngunit, dahil sa pagiging gahaman ng iilang pulitikong  ay naka pagawa lamang ng 7 kilometro at ang mas malubha pa nito ay madali lamang kumupas ang sementong daanan, na di’kalauna’y masisisra at di’magtatagal. Sa pananaw na ito, kung ano pa ang kulang o di’sapat ay siya pang kinukunan at napupunta lamang sa di’karapat-dapat na mga tao. Sa pananaw naman ng kalangitan ay tunay nga’ng taliwas, kung ano ang sobra ay di’nasasayang at nadarag-dagan kung ano ang may kakulangan. Base sa halimbawa, masasabi nga na ang pamamaraan ng kalangitan ay naiiba sa pamamaraan ng tao. 

ika-16 ng Enero taong 2015

(Tao Te Ching, 12)

            Sinasabi na ang katalinuhan o karunungan ay isang kapangyarihan “knowledge is power” ayon ito sa isang mamahayag na si Earnie Baron na kanyang pinasikat sa isang programa sa telebisyon, ibig-sabihin ay kapag ang isang tao’y may karunungan magagawa niya ang kahit na ano mang kanyang naisin. Sinasabi rin na nakakasa ang sobra-sobra sa mga bagay-bagay, kung gayun, hindi rin nakakabuti ang lubusang kaalam sa isang tao. Ngunit hindi ba’t nasa sarili kung paano ginamit ang talino sa pansariling intension na maaring humantong sa kasamaan? Ang katalinuhan o karunungan ay andiyan lamang naka depnde na sa tao kung paano niya gagamitin ang talino, maari man ito’y laban o sa kabutihan ng tao.

ika-15 ng Enero taong 2015

When the people of the world all know beauty as beauty,

            There arises the recognition of ugliness.

When they all know the good as good,

            There arises the recognition of evil. (Tao Te Ching, 2)

            Ayon sa pahayag ni Tao Te Ching, mayroong mga bagay-bagay na mapagkunwari, akala natin na ito ay kagandahan sapagkat alam natin ito ay maganda sa’ting paningin o nakikita ng mga mata. Sa kabila ng kagandahan na bumibihag sa’ting paningin ay kaakibat na nito ang paglitaw ng kapangitan ng isang bagay na akala natin ay kaaya-aya. Isa pa nito ay kung ano ang mabuti, sa’ting paningin ay ang mabuti ay ang mabuti na’ting nakikita, ngunit gaya rin ng kagandahan, sa kabila nito ay lilitaw din ang kasamaan. Paano nga ba natin malalaman ang katotohanan sa likod ng misteryo na nanlilinlang ng paningin ng tao? Sa’king pananaw ay nararapat lamang na tayo ay maging isang mapanuri sa mga bagay-bagay na ating na eengkuwentro. Halimbawa nalamang, habang nanonood ng sa telebisyon at napapanood ang isang palatuntunan na may isang balingkinitnang dalaga na nageendorso ng isang produkto, sa pagkakataong ito, ay ini-isip na ng manonood na bibilhin o gagamitin niya ang produktong inindorso ng modelang balingkinitan. Sa pagkakataong ito, nakikita lamang ng manonood ang panlabas na katotohanan at hindi ang tunay na katotohanan, lumalabas panga tuloy nagiging tanga sa katotohanan at natatanaw lamang ang mapanglinlang na katotohahan. Nararapat lamang na pukawin natin an gating mga isipan at maging mulat sa paghahanap sa katotohanan. Ang kamulatan ay isang paraan upang tayo ay maging isang gising at maging kritikal sa pakikipag salamuha sa mga bagay-bagay na ating makakasalubong. Kung gayon, ang pagiging  mulat sa paghahanap ng tunay na katotohanan ay isa sa mga paraan upang makawala sa pagiging mangmang o pagiging “uto-uto” kapag tayo ay haharap sa bagay-bagay na ating makakasalamuha sa hinaharap. 

When the great Tao declined,

The doctrines of humanity (jen) and righteousness (li) arose.

When knowledge and wisdom appeared,

There emerged great hypocrisy.

When the six family relationships are not in harmony,

There will be the advocacy of filial piety and deep love to children.

When a country is in disorder,

There will be praise of loyal ministers. (Tao Te Ching, 18)

            Sa pahayag na nakasaad, sinasabi na ang kaisahan ay hindi matatag, at madaling nayayanig. Paano ba ito nayayanig, ayon sa teksto nayaynig ito kapag mayroong di’kaaya-ayang pangyayari sa loob ng isang lipunan o isang bayan. Halimbawa nalamang ay ang pahayag na nasa ika-limang pahayag na nagpapahiwatig nang kawalan ng kaisahan ng anim na pamilya. Ngunit sa kabila nang pagkawatak-watak ng kaisahan ay mayroon paring solusyon na lumilitaw upang lunasan o punan ang pagkawatak-watak nito. Maari ngang nayayanig ang kaisahan sa kabila ng pagkayanig ay mayroon paring mapupuna o solusyon sa isang suliranin.