Pangalawang lingguhang papel:

“Edukasyon”

            Sa nakaraang bahagi ay natalakay kung ano nga ba ang mga suliraning pangpilosopiya na makikita sa lipuna sa panahon ni Confucius sa Tsina. Ang mga suliraning ito’y waring nagreresulta sa di’pagkakaunawaan ng bawat isa o maari nating tawaging kawalan ng kaisahan, at nagbabadyang maging isang “kanser ng lipunan” ang animo’y kawalan ng kaisahan sa lipunan na nakaayon sa moralidad at etika. Upang malunasan ang “kanser” kinakailangan ng mga medisina o mga gamaot na magpapagaling o lulunas sa karamdaman ng lipunan. Si Confucius ay naghain ng mga solusyon upang malunasan ang karamdaman sa lipunan at balang araw ay gagaling at maiiwasan ang sintomas ng karamdamang humihila sa lipunan papalayo sa pagunlad. Paano nga ba inihain ni Confucius ang mga solusyon sa suliranin sa lipunan? Sa sandaling panahong pagninilay-nilay, napagtanto ko ang kahalagahan ng EDUKASYON, ito ma’y pormal o di’pormal hanggat ito ay naglalayong hubugin ang puso, isip, at katawan ng isang tao at hahantong sa pansariling kaunlaran patungo sa maunlad na bayan.

            Sa paghubog ng puso’y nagsisimula sa kung ano nga ba ang nasa puso ng isang tao, siya ba’y naglalayong masunod kung ano ang tama at nararapat? Paano kung ang nararapat ay hindi tapat sa prinsipyong nasa puso nino man, hindi ba’t mas mainam na kung ano ang prinsipyong moral ay siyang nauuna kaakibat nito ang pagiging mulat sa katotohanan? Ang prinsipyung moral ay tumutukoy sa isang prinsipyong nagingibabaw sapagkat ito ay nasa puso at inaasahang ito ay magdidikta kung ano ang nararapat. Sa pagdidikta ng prinsipyong ito, ay nararapat na nakaakibat ang kamulatan ng puso sa katotohanan , sapagkat ang puso’y nanininlang kung minsan, kapag mulat ito sa katotohanan ang puso ay nagkakaroon ng karunungan at magiging higit pa sa inaakala nino man. Halimbawa nalamang, sa katauhan ni haring Solomon na binigyang kahilingan ng dakilang Diyos ama, at si haring Solomon ay hiniling ang karunungan sa halip sa mga kayamanan, kapangyarihan, at kadakilaan, ang mismong kanyang kahilingan ang ay nagsisilbing isang susi sa pagunlad ng nasasakupan.  Isa ring halimbawa ang suliranin ng dalawang ina sa isang bata nakung saan ay kuminang ang dunong ni haring Solomon, sa mga halimbawa ay napapakita ang prinsipyong moral ni Solomon sa kanyang nasasakupan.

            Sa paghubog sa isipan ng tao’y nagsisimula sa pagiging ganap (maturity) upang magkarron pagunlad sa sarili at isipan na harapin ang katotohanan. Sa pagiging ganap ng isipan ay nagsisimula sa pagka-makumbaba at tinatandaan na tayo ay nakadepende sa ating paligid. Sa simula’t sapul ay nagkamulat tayo sa kanlungan ng ating mga magulang, sa simula palang ay nakadepende na ang isang tao sa kanyang pinanggalingan at sinusunod at tagubilin ng kanyang pinaggalingan. Masasabi nating wala pang napapatunayan ang isang nilalang sapagkat siya parin ay nakadepende parin sa kanyang kapaligiran sabi pa ng kanta “...kaya wag kang magmayabang, na ika’y mautak at maraming alam, dahil kung susuriin at ating iisipin katulad ng lahat ikaw ay tuldok din...”(Tuldok inawit ng bandang Asin). Ang pagiging mapag-kumbaba at pagtanggap ng isang nilalang na siya ay  isang tuldok sa kalawakan lamang, ay gumagasolina sa’kanyang pusong umaalab na maghanap ng kanyang kabuluhan sa mundong ibabaw. Kapag nahanap na ng isang nilalang ang kanyang kabuluhan, ay untiunti siyang magiging ganap.

            Sa paghubog ng katawan ay alinsunod sa puso at isipan ng isang nilalang. Kapag nagkaroon ng kongkretong prinsipyong moral ang isang nilalang kianalailangang subukan ito sa ano mang paraan tulad nalamang ang pagiging mapagkawang-gawa na siya namang igagalaw ng katawan na nakaayon sa prinsupyong moral. Nagiging mas mulat pa sa mga pangyayari sa paligid ang isang indibiduwal kapag siya’y nagkaroon ng dunong sa pagkakaroon ng kongkretong prinsipyong moral. Ang pagiging ganap naman ay tumutulong sa isang nilalang na maghanap ng katotohanan at maging bukas ang isipan patungo sa pansariling kaunlaran.

            Ang edukasyon ay naglalayong mahubog ang puso, isipan at katawan ng isang nilalang sa mundo. Ito ay taliwas sa konsepto ng edukasyon sa kaslukuyan at noong panahon ng mga sinaunang Tsino sa Tsina, na tumutukoy sa paglago ng negosyo o ano mang material na isang kadahilanang nagtutulak sa isang nilalang na gumawa ng kasamaan sa mundo na humahantong sa kawalan ng kaisahan o di pagkakaunawaan sa mundo.